Provinciaal Natuurcentrum jaaroverzicht
Welkom bij het jaarverslag 2025 van het Provinciaal Natuurcentrum Limburg
Zorg dragen voor natuur betekent niet altijd veel tegelijk doen. Soms betekent het ook even trager gaan, rondkijken en kiezen waar je je energie in steekt.
2025 was voor het PNC een jaar van bewuste keuzes. We investeerden in leerlingen en leerkrachten versterken, partners gericht ondersteunen en de fundamenten leggen voor de komende jaren. Niet alles was even zichtbaar in het veld, maar achter de schermen bouwden we volop aan kwalitatieve projecten en ondersteuning.
We bleven inzetten op educatie, advies en begeleiding voor scholen, gemeenten, vrijwilligers en natuurpartners. Met aandacht voor kwaliteit, samenwerking en realistische doelen.
Dit jaarverslag geeft een beeld van dat werk. Van een jaar waarin we voorbereidden, afstemden en ruimte maakten voor wat volgt.
Door naar beneden te scrollen, ontdek je hoe we in 2025 mee bouwden aan een meer en betere natuur en biodiversiteit in Limburg.
Cijfers Educatie
vormingen en netwerkmomenten voor onderwijsprofessionals.
9
deelnemers aan onze open vormingen en netwerkmomenten.
388
klassen namen deel aan een educatief programma.
408
scholieren trokken de natuur in met onze educatieve gidsen.
8 802
scholen ontvingen een MOS-trajectbegeleiding.
92
scholen startten in 2024 hun vergroeningstraject op.
24
Samenwerken aan Limburgse gebieden
Limburg is een groene provincie. Wij zetten onze schouders mee onder de gebiedsontwikkelingen in onze regio.
Ons landschap heeft veel verschillende gebruikers met uiteenlopende belangen. Als we gebieden ontwikkelen, moeten we dus rekening houden met verschillende facetten: van mobiliteit en landbouw, over erfgoed en toerisme tot natuur. Daarom pakken de initiatiefnemers landschappelijke acties en terreininrichting van gebieden vaak samen met partners uit die uiteenlopende domeinen aan.
Dat heeft veel voordelen:
- acties van verschillende landschapsactoren versterken elkaar
- het is makkelijker om rekening te houden met de behoeftes en bekommernissen van verschillende landschapsgebruikers
- door de schaalvergroting zijn gebiedsontwikkelingen vaak efficiënter en renderen de financiële middelen beter.
Natuur Verbinden
Subsidie Limburgse biodiversiteitsprojecten
- veiliger verkeer voor amfibieën (amfibieëntunnels en geleidingswanden – Zonhoven)
- nieuwe verblijfplaatsen voor oeverzwaluwen en vleermuizen (Bree)
- extra leefgebied voor de rugstreeppad én meer wateropvang (Maasmechelen)
- poelen die boomkikkerpopulaties met elkaar verbinden (Diepenbeek)
- een ecologische stapsteen tussen Eifel en Maasvallei via hagen, houtkanten, natte natuur en boomgaardherstel (Voeren)
In 2025 werden 7 biodiversiteitsprojecten afgerond die startten in 2023. Hieronder vind je meer informatie over 3 van die projecten.
Samen versterken deze projecten belangrijke schakels in het Limburgse natuurnetwerk.
Partners
Resultaten LIFE-project Eikenprocessierups
In 2025 werd het LIFE‑project Eikenprocessierups succesvol afgerond. Alle resultaten zijn terug te vinden op de projectwebsite en in het publieksrapport “Vijf jaar onderzoek naar ecologisch beheer van eikenprocessierupsen”.
Een aantal bevindingen springen eruit:
- Sterke daling van biociden: In de deelnemende gemeenten daalde het gebruik van bestrijdingsmiddelen met maar liefst 85% en in Limburg tot meer dan 90 %.
- Natuur als bondgenoot: Onderzoek toont aan dat verschillende natuurlijke elementen de overlast van processierupsen helpen beperken, zoals nestkasten, parasitaire insecten (sluipwespen en -vliegen), ecologisch bermbeheer en zelfs de aanwezigheid van klimop in bomen.
- Primeur voor Europa: Voor het eerst werd de grote poppenrover, een belangrijke natuurlijke vijand van de rups, met succes in het labo gekweekt.
- Nieuwe leidraad voor lokale besturen: De Belgische Leidraad Beheersing Eikenprocessierups biedt gemeenten praktische ondersteuning om zelf een doordachte en veilige beheeraanpak uit te werken.
- Bewustmaking door film: De documentaire “Een Gemeenschap van Leven – Het relaas van een rups” zet in op een mentaliteitswijziging: van louter bestrijden naar beheren en samenleven met deze soort.