Provinciaal Natuurcentrum jaaroverzicht

Welkom bij het jaarverslag 2025 van het Provinciaal Natuurcentrum Limburg

Zorg dragen voor natuur betekent niet altijd veel tegelijk doen. Soms betekent het ook even trager gaan, rondkijken en kiezen waar je je energie in steekt.

2025 was voor het PNC een jaar van bewuste keuzes. We investeerden in leerlingen en leerkrachten versterken, partners gericht ondersteunen en de fundamenten leggen voor de komende jaren. Niet alles was even zichtbaar in het veld, maar achter de schermen bouwden we volop aan kwalitatieve projecten en ondersteuning.

We bleven inzetten op educatie, advies en begeleiding voor scholen, gemeenten, vrijwilligers en natuurpartners. Met aandacht voor kwaliteit, samenwerking en realistische doelen.

Dit jaarverslag geeft een beeld van dat werk. Van een jaar waarin we voorbereidden, afstemden en ruimte maakten voor wat volgt.

Door naar beneden te scrollen, ontdek je hoe we in 2025 mee bouwden aan een meer en betere natuur en biodiversiteit in Limburg.

Cijfers Educatie

stats icon voor vormingen en netwerkmomenten voor onderwijsprofessionals. 9

vormingen en netwerkmomenten voor onderwijsprofessionals.

9
stats icon voor deelnemers aan onze open vormingen en netwerkmomenten.  388

deelnemers aan onze open vormingen en netwerkmomenten.

388
stats icon voor klassen namen deel aan een educatief programma.  408

klassen namen deel aan een educatief programma.

408
stats icon voor scholieren trokken de natuur in met onze educatieve gidsen.  8 802

scholieren trokken de natuur in met onze educatieve gidsen.

8 802
stats icon voor  scholen ontvingen een MOS-trajectbegeleiding. 92

scholen ontvingen een MOS-trajectbegeleiding.

92
stats icon voor scholen startten in 2024 hun vergroeningstraject op. 24

scholen startten in 2024 hun vergroeningstraject op.

24

Samenwerken aan Limburgse gebieden

Limburg is een groene provincie. Wij zetten onze schouders mee onder de gebiedsontwikkelingen in onze regio. 

Ons landschap heeft veel verschillende gebruikers met uiteenlopende belangen. Als we gebieden ontwikkelen, moeten we dus rekening houden met verschillende facetten: van mobiliteit en landbouw, over erfgoed en toerisme tot natuur. Daarom pakken de initiatiefnemers landschappelijke acties en terreininrichting van gebieden vaak samen met partners uit die uiteenlopende domeinen aan.

Dat heeft veel voordelen:

  • acties van verschillende landschapsactoren versterken elkaar
  • het is makkelijker om rekening te houden met de behoeftes en bekommernissen van verschillende landschapsgebruikers
  • door de schaalvergroting zijn gebiedsontwikkelingen vaak efficiënter en renderen de financiële middelen beter.

Natuur Verbinden

Natuur stopt niet aan een perceelsgrens. Toch botsen veel soorten in Limburg nog op hindernissen die hun leefgebied versnipperen. Het PNC helpt die puzzel leggen: we onderzoeken waar natuurverbindingen kunnen komen, delen kennis met partners en stimuleren acties die natuurgebieden met elkaar verbinden. Zo creëren we routes waar planten en dieren veilig hun weg vinden.

 

Subsidie Limburgse biodiversiteitsprojecten

In 2025 keurden we 5 nieuwe projecten goed die bijdragen aan het versterken van natuurverbindingen, goed voor een totale investering van 110.000 euro. De nieuwe geselecteerde projecten zetten in op:
  • veiliger verkeer voor amfibieën (amfibieëntunnels en geleidingswanden – Zonhoven)
  • nieuwe verblijfplaatsen voor oeverzwaluwen en vleermuizen (Bree)
  • extra leefgebied voor de rugstreeppad én meer wateropvang (Maasmechelen)
  • poelen die boomkikkerpopulaties met elkaar verbinden (Diepenbeek)
  • een ecologische stapsteen tussen Eifel en Maasvallei via hagen, houtkanten, natte natuur en boomgaardherstel (Voeren)

In 2025 werden 7 biodiversiteitsprojecten afgerond die startten in 2023. Hieronder vind je meer informatie over 3 van die projecten.
Samen versterken deze projecten belangrijke schakels in het Limburgse natuurnetwerk.

Partners

Openschooltuinendag 2025

 

Gluren bij de buren

Op woensdag 21 mei 2025 namen scholen in Vlaanderen en Brussel opnieuw deel aan de jaarlijkse Openschooltuinendag, een initiatief van MOS Vlaanderen. In Limburg zetten vijf scholen uit het basis- en secundair onderwijs hun poorten open voor collega's die op zoek waren naar haalbare ideeën voor een groenere speelplaats. Dertig bezoekers kwamen er kijken, luisteren en inspiratie opdoen.
 

Van grijs naar groen

Een groene schooltuin ontstaat niet in één dag: het is een traject van visie, ontwerp en samenwerking. De MOS-begeleiders van het PNC ondersteunen scholen stap voor stap, met aandacht voor biodiversiteit, duurzaamheid én educatieve meerwaarde. Tijdens de Openschooltuinendag zagen bezoekers hoe scholen met kleine ingrepen grote effecten bereiken. Bij basisschool De Schom in Genk was dat bijvoorbeeld zichtbaar in de vele kleine, groene hoekjes: hagen, zithoeken rond bomen en een buitenklas tussen de containerklassen. Zulke ingrepen tonen hoe ook scholen met een beperkt budget hun terrein kunnen herdenken. Leerkrachten merkten daar bovendien duidelijke effecten bij de leerlingen: meer creatief spel, minder conflicten en opvallend meer betrokkenheid.

 

Van idee tot subsidie

Naast inhoudelijke begeleiding ondersteunt het PNC vergroeningstrajecten ook financieel. In 2024 werd 272.440 euro toegekend aan projecten die speelplaatsen groener, koeler en speelser maken. Tijdens de Openschooltuinendag ontdekten scholen welke stappen daarbij komen kijken en hoe ze dit concreet kunnen aanpakken.
In As vonden bezoekers bijvoorbeeld herkenbare voorbeelden van een school die, net als zij, een vergroeningsplan opstelde met ondersteuning van een architectenteam. De uitwisseling gaf veel scholen het vertrouwen dat ook zij hun terrein stap voor stap kunnen transformeren.
Zoals één van de deelnemende leerkrachten het verwoordde: “Een groene speelplaats zorgt voor meer fantasierijk spel en rust bij de leerlingen, én draagt ook bij aan verkoeling, wateropvang en biodiversiteit.” Het is een visie die perfect aansluit bij hoe het PNC naar buiten leren kijkt.

 

 

 

Fotogalerij