Provinciaal Natuurcentrum jaaroverzicht
Welkom bij het jaarverslag 2025 van het Provinciaal Natuurcentrum Limburg
Zorg dragen voor natuur betekent niet altijd veel tegelijk doen. Soms betekent het ook even trager gaan, rondkijken en kiezen waar je je energie in steekt.
2025 was voor het PNC een jaar van bewuste keuzes. We investeerden in leerlingen en leerkrachten versterken, partners gericht ondersteunen en de fundamenten leggen voor de komende jaren. Niet alles was even zichtbaar in het veld, maar achter de schermen bouwden we volop aan kwalitatieve projecten en ondersteuning.
We bleven inzetten op educatie, advies en begeleiding voor scholen, gemeenten, vrijwilligers en natuurpartners. Met aandacht voor kwaliteit, samenwerking en realistische doelen.
Dit jaarverslag geeft een beeld van dat werk. Van een jaar waarin we voorbereidden, afstemden en ruimte maakten voor wat volgt.
Door naar beneden te scrollen, ontdek je hoe we in 2025 mee bouwden aan een meer en betere natuur en biodiversiteit in Limburg.
Cijfers Educatie
vormingen en netwerkmomenten voor onderwijsprofessionals.
9
deelnemers aan onze open vormingen en netwerkmomenten.
388
klassen namen deel aan een educatief programma.
408
scholieren trokken de natuur in met onze educatieve gidsen.
8 802
scholen ontvingen een MOS-trajectbegeleiding.
92
scholen startten in 2024 hun vergroeningstraject op.
24
Samenwerken aan Limburgse gebieden
Limburg is een groene provincie. Wij zetten onze schouders mee onder de gebiedsontwikkelingen in onze regio.
Ons landschap heeft veel verschillende gebruikers met uiteenlopende belangen. Als we gebieden ontwikkelen, moeten we dus rekening houden met verschillende facetten: van mobiliteit en landbouw, over erfgoed en toerisme tot natuur. Daarom pakken de initiatiefnemers landschappelijke acties en terreininrichting van gebieden vaak samen met partners uit die uiteenlopende domeinen aan.
Dat heeft veel voordelen:
- acties van verschillende landschapsactoren versterken elkaar
- het is makkelijker om rekening te houden met de behoeftes en bekommernissen van verschillende landschapsgebruikers
- door de schaalvergroting zijn gebiedsontwikkelingen vaak efficiënter en renderen de financiële middelen beter.
Natuur Verbinden
Subsidie Limburgse biodiversiteitsprojecten
- veiliger verkeer voor amfibieën (amfibieëntunnels en geleidingswanden – Zonhoven)
- nieuwe verblijfplaatsen voor oeverzwaluwen en vleermuizen (Bree)
- extra leefgebied voor de rugstreeppad én meer wateropvang (Maasmechelen)
- poelen die boomkikkerpopulaties met elkaar verbinden (Diepenbeek)
- een ecologische stapsteen tussen Eifel en Maasvallei via hagen, houtkanten, natte natuur en boomgaardherstel (Voeren)
In 2025 werden 7 biodiversiteitsprojecten afgerond die startten in 2023. Hieronder vind je meer informatie over 3 van die projecten.
Samen versterken deze projecten belangrijke schakels in het Limburgse natuurnetwerk.
Partners
De Wijers
2025 was een bijzonder intens jaar voor De Wijers. De focus lag onder meer op het nieuwe Masterplan 2026-2050 en op het traject om het gebied te laten erkennen als UNESCO Mens- en Biosfeergebied. Enkele belangrijke verwezenlijkingen op een rij:
Coördinatie van de partners
Sinds 2016 coördineert de provincie Limburg het partnerschap van De Wijers en de uitvoering van het Uitvoeringsprogramma. Diverse werkgroepen en een stuurgroep volgen de vooruitgang op de voet. Via het PNC werden ook concrete acties gerealiseerd, zoals een gezamenlijke aankoop van infoborden en zitbanken, en de opmaak van een landschapsbiografie, educatieve programma’s op maat van De Wijers, ….
Om dit partnerschap duurzaam te verankeren, worden in 2026 met alle partners voor de beleidsperiode 2026-2031 samenwerkingsovereenkomsten afgesloten.
Kandidaat UNESCO Mens- en Biosfeergebied
Het traject om De Wijers te laten erkennen als UNESCO Mens- en Biosfeergebied loopt verder. De kandidatuur wil de biodiversiteit versterken, de levenskwaliteit van bewoners verhogen en een sociaal, economisch en cultureel kader bieden voor duurzame ontwikkeling. Eind 2025 waren de belangrijkste bouwstenen van het kandidaatsdossier grotendeels klaar.
Masterplan 2026-2050 en operationeel plan 2026-2031
Het Masterplan De Wijers 2026-2050 zet in op de duurzame ontwikkeling van de streek en vormt ook een belangrijke basis voor de kandidatuur voor Unesco Mens en Biosfeer. Samen met het operationeel plan 2026-2031 werd het eind 2025 afgerond. In het voorjaar van 2026 worden de plannen ter goedkeuring voorgelegd aan alle partners.
Mijlpaal: september 2026
De ambitie is om het UNESCO-dossier in september 2026 officieel in te dienen.